Spadek nastroju u podopiecznego, bezsenność, kłopoty z pamięcią to objawy przypisywane seniorom ze względu na wiek i postępujące choroby. Trzeba jednak pamiętać, że mogą one wskazywać także na groźną depresję starczą. Co musisz wiedzieć o depresji u seniora? Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najważniejsze pytania.
Depresja starcza to bardziej powszechne zjawisko niż może się wydawać. W Polsce ocenia się, że dotyka ona już co trzeciego seniora. Inne, równie zatrważające dane pokazują, że jej właściwe rozpoznanie wynosi zaledwie 15%. Przyczyną jest podobieństwo objawów z innymi, powszechnymi w podeszłym wieku, chorobami – demencją czy chorobą Alzheimera. Tymczasem właściwe i szybkie zdiagnozowanie seniora pozwoli mu czerpać z życia więcej satysfakcji, a ponadto może ochronić przed samobójstwem. Smutne statystyki mówią, że nieleczona depresja starcza znacznie częściej prowadzi do prób samobójczych niż u osób młodszych.
Statystyki pokazują, że nawet specjaliści miewają problem z właściwym rozpoznaniem depresji u osób starszych. Warto jednak znać jej najbardziej powszechne objawy, by namówić rodzinę podopiecznego do wizyty u lekarza – rodzinnego albo psychologa.
Jakie objawy powinny budzić niepokój? Te, które najłatwiej zauważyć, to:
Tym objawom towarzyszyć mogą inne, które trudniej dostrzec, ale które dla opiekunki mogą być bardziej widoczne ze względu na dużą ilość czasu spędzanego z seniorem. Są to, na przykład spowolnienie psychoruchowe. Obejmuje ono zarówno wolniejsze poruszanie się, ale także dłuższy czas reagowania na polecenia, osowiałość, cichą mowę. Dodatkowo mogą pojawić się różnego rodzaju bóle, m.in. reumatyczne, związane z układem pokarmowym czy układem krążenia. Są to więc najczęściej bóle związane z chorobami o charakterze somatycznym.
Szczególnym rodzajem depresji u seniora jest depresja psychotyczna, której symptomami są urojenia, hipochondria, omamy słuchowe. Senior dotknięty tym schorzeniem może nawet wątpić we własne istnienie czy w istnienie świata.
Przyczyny depresji starczej można podzielić na te związane z czynnikami psychospołecznymi oraz biologiczne.
Czynniki psychospołeczne zwiększające ryzyko depresji to:
Czynniki biologiczne prowadzące do depresji to:
Seniorem ze zdiagnozowaną depresją powinien natychmiast zająć się lekarz specjalista, najczęściej psychiatra. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby, co oznacza, że w jej początkach może wystarczyć otoczenie podopiecznego odpowiednią opieką, zaangażowanie w hobby, aktywności, poświęcaniu mu czasu, rozmowa z psychologiem. Bardziej zaawansowane stadia wymagają już leczenia farmakologicznego z użyciem antydepresantów. W tym czasie równie ważne jest zapewnienie seniorowi opieki, sprawienie, by czuł się potrzebny, otoczony bliskimi.
Jako opiekunka, możesz bardzo wcześnie zauważyć niepokojące objawy. Możesz także skutecznie zapobiegać wystąpieniu depresji poprzez stworzenie przyjaznej relacji z podopiecznym, zachęcanie go do aktywności, włączanie do codziennych zajęć, rozmowę.
Jeśli opiekujesz się seniorem cierpiącym na depresję, stosuj się do zaleceń lekarzy, a także staraj się – w miarę możliwości – poprawiać jego nastrój i aktywizować go. Możesz zacząć od samodzielnego wykonywania czynności higienicznych, decydowania o tym, co podopieczny ubierze, krótkich spacerów. Niezwykle ważna jest tutaj cierpliwość. Nie rób niczego na siłę, chwal za każdy najmniejszy postęp, bądź empatyczna, uśmiechnięta i przyjazna. Być może będziesz musiała przez pewien czas wykonywać więcej czynności przy seniorze – zasygnalizuj to agencji, z którą współpracujesz oraz rodzinie seniora.
Na koniec kilka zdań, których warto unikać, kiedy opiekujemy się osobą z depresją:
Pamiętaj, że takie słowa nie zmobilizują chorego, przeciwnie – mogą nasilić objawy. Nie sprawdzi się także opowiadanie historii o ludziach, których spotkało coś złego. Rozmawiając z seniorem skoncentruj się na „tu i teraz”. Rozmawiajcie o jego nastroju, o pogodzie, o tym, co sprawia mu przyjemność. Zachęcaj też bliskich do częstszych odwiedzin, sygnalizuj im każdą zmianę w zachowaniu, zarówno tę pozytywną jak i negatywną, bądźcie w stałym kontakcie z lekarzem.
